Expertiseportaal van de Hogeschool Gent

Engels

Reverse engineering en reconstructie van het middeleeuwse "Van Eyck" orgelpositief

Project: Onderzoeksproject

  • Perz, Andrzej (Projectmedewerker)
  • Dhondt, Geert (Copromotor)
  • De Pauw, Jan (Copromotor)
  • Ponseele, Francis (Projectmedewerker)
  • De Baets, Patrick, Universiteit Gent, België (Copromotor)
  • van Grevenstein-Kruse, Anne, Universiteit van Amsterdam, Nederland (Copromotor)
  • Martens, Maximiliaan, Universiteit Gent, België (Copromotor)
Aanleiding tot dit projectvoorstel is de recente restauratiecampagne van het altaarpolyptiek Lam Gods (1432) van de gebroeders Van Eyck. Meer bepaald gaat onze aandacht naar het orgelpositief op het luik met de Musicerende Engelen. De picturale voorstelling van dit instrument is van onschatbare iconografische waarde voor de instrumentenbouwkunde. Orgels uit deze periode zijn slechts fragmentarisch bewaard gebleven, en de bronnen die kunnen leiden naar kennis en inzichten met betrekking tot de orgelbouwtechnieken en concepten (alsook m.b.t. het klankidioom en de speeltechniek) zijn niet of onvoldoende ontsloten. Bijgevolg ontbreekt het de musici van vandaag aan adequate instrumenten die de mogelijkheid bieden om de studie en de praxis van laatmiddeleeuwse muziekliteratuur en begeleidingspraktijk te herontdekken om deze stijlgetrouw uit te voeren.
 
In dit project wordt een zo getrouw mogelijke en wetenschappelijke gefundeerde reconstructie van het "Van Eyck"-orgel nagestreefd. De reconstructie op zich, samen met het voorafgaande onderzoek, zullen leiden naar een betere kennis van de laatmiddeleeuwse orgelbouw, orgeltechniek en orgelklank. Daarenboven zal het gebouwde instrument een wetenschappelijk studieobject vormen voor zowel studenten oude muziek als voor hedendaagse componisten, die zich willen toeleggen op, bekwamen in of  laten inspireren door de muziek van de gotische periode en dit m.b.t. uitvoeringspraktijk, improvisatie, vingerzettingen, en dergelijke meer.
 
Naast de reconstructie van het orgelpositief afgebeeld op het "Lam Gods" van de gebroeders Van Eyck beoogt dit project tevens de inventarisatie en beschrijving van de aanverwante iconografie, van de technische analyses van overgeleverde fragmenten van laatmiddeleeuwse orgels en een samen-vatting van de relevante literatuur.
 
De oplevering van de restauratie – met bijbehorende inauguratie – van het Lam Gods zal ongetwijfeld wereldnieuws zijn. Het is ondenkbaar dat bij een gebeurtenis als deze de polyfone muziek niet aan bod zou komen, en een verantwoorde replica van het afgebeelde positieforgel is hierbij een conditio sine qua non.
StatusIn uitvoering
Periode18/02/1517/02/19

Documenten

Verwante onderzoeksoutput