Expertiseportaal van de Hogeschool Gent

Engels

Reference Guide

Project: Onderzoeksproject

  • Kwakkenbos, Lars (Projectcoördinator)
  • Kempenaers, Jan (Projectpartner)
  • De Cleene, Michiel (Projectmedewerker)
  • Notteboom, Bruno, UGent, Department Architecture and Urban Planning, België (Projectpartner)
  • Klett, Mark, Arizona State University, Verenigde Staten van Amerika (Projectpartner)

De paradoxale aard van het begrip authenticiteit is het eindpunt van veel artistieke en theoretische benaderingen binnen de documentaire fotografie. Dit project neemt die paradox als startpunt en zoekt naar het artistieke potentieel ervan via de centrale onderzoeksvraag: welke effecten worden verkregen wanneer de documentaire fotografie overhelt naar haar wetenschappelijke component op het vlak van zowel vorm, inhoud als methode? Daarom wordt geopteerd voor het maken van een encyclopedische documentaire. Op het gebied van de vorm levert dit een niet-lineair geheel vol kruisverwijzingen op. Op inhoudelijk vlak behandelt het project drie onderwerpen waarin de technologie zelf ageert en zichzelf authenticeert - de maritieme wetenschap, de dendrologie en de geneeskunde (benaderd vanuit concrete casussen). Op methodologisch vlak toont de encyclopedische documentaire zich niet enkel als gereedschap, maar veeleer als een drijvende kracht die zichzelf voortdurend uitbreidt onder het dwingend protocol van de kruisverwijzingen. In Reference Guide (RG) gaat het op elk niveau over een systeem dat een eigen leven gaat leiden, een constructie die zichzelf voorbij haar kunstmatigheid heft.

Het methodologisch protocol waarvan het artistiek potentieel in RG wordt onderzocht, is de kruisverwijzing. Elk nieuw lemma geeft aanleiding tot een onbepaald aantal nieuwe verwijzingen die op hun beurt om nieuwe referenties vragen. De kruisverwijzing is op die manier niet alleen bepalend in het kijkproces, maar is eveneens de motor van het artistieke creatieproces. Na verloop van tijd zal de encyclopedie een eigen leven gaan leiden: op een bepaald moment is het niet langer een gereedschap van de kunstenaar, maar wordt de kunstenaar een gereedschap van de encyclopedie. Tot op zekere hoogte verdwijnt de kunstenaar als auteur en neemt hij de rol aan van documenterende encyclopedist. De encyclopedie als systeem gaat als een onderscheiden lichaam ageren, net zoals de technologie in de gekozen onderwerpen. Het is een systeem dat een zekere "passiviteit" van de kunstenaar eist, maar tevens de productie stuwt en aanleiding geeft tot onvoorspelbare bijproducten. Door net in te zetten op de wetenschappelijkheid van de encyclopedie en te bouwen op de kruisverwijzing, is enkel het startpunt  zeker, wat daaruit volgt is onvoorspelbaar en precies daarin ligt het artistiek potentieel van de kruisverwijzing en dit project in het algemeen.

De zoektocht naar en de ontwikkeling van de uiteindelijke vorm van het werk zal een aanzienlijk aandeel van het onderzoek uitmaken. De doelstelling is om een verschijningsvorm te ontwikkelen die het midden houdt tussen een boek en een bibliotheek, een hybride vorm tussen reproductie en tentoonstelling. Er zijn verscheidene historische aanknopingspunten voor deze ontwikkeling, met als voornaamste de Machine à lire Roussel van Fassio.

De spanning die in dit project ten top gedreven wordt tussen een extensief systeem en de kunstenaar als uitvoerder, is tevens een spanning die centraal staat in de documentaire fotografie. De discussie omtrent de rol van subject en object, document en discours is al uitvoerig gevoerd, maar dit onderzoek laat toe om deze kwestie op een nieuwe manier te benaderen. Dit onderzoek stelt geen nieuwe vragen, maar herformuleert de vragen die de documentaire van bij het begin beheersen. Het hele onderzoek wordt van binnenuit gevoerd, het is dan ook evident om die praxis door te trekken naar de onderzoeksomgeving en het project in te bedden in de afdeling fotografie van KASK-School of Arts Gent met haar langlopende documentaire traditie.

Verder bevraagt dit onderzoek het actuele statuut van de documentaire fotograaf als individuele auteur door opnieuw als solitaire auteur te kiezen voor de encyclopedie, een medium waarin traditioneel gewerkt wordt met een uitgebreide groep experts. In het projectvoorstel is eveneens een voorstel opgenomen voor een masterseminarie omtrent de waarde en het artistieke potentieel van formele en methodologische restricties. Dit seminarie is gebaseerd op de bevindingen uit RG-scope en Recollecting Landscapes.

 

StatusIn uitvoering
Periode1/03/1530/11/18

Verwante onderzoeksoutput